Echokardiografia

Jest to obrazowa metoda badania serca i naczyń krwionośnych za pomocą ultradźwięków. Na ekranie monitora uzyskuje się obraz ("echo") powstający w wyniku odbicia od badanych struktur wewnątrz ciała fali ultradźwiękowej wysyłanej z głowicy aparatu. Zwykle stosuje się ultradźwięki o częstotliwości od 1 do 10 MHz. Istnieje możliwość zarejestrowania obrazu w dowolnym momencie na papierze lub taśmie video. Badanie to umożliwia w sposób nieinwazyjny ocenę struktur anatomicznych serca. Pozwala ocenić ruch mięśnia sercowego i zastawek wewnątrz sercowych, a także przepływ krwi w obrębie przedsionków i komór serca, dużych naczyń krwionośnych (aorta, żyły główne, tętnica i żyły płucne) oraz naczyń wieńcowych. Informacje te uzyskuje się dzięki zastosowaniu różnych systemów echokardiograficznych (echokardiografia jedno-, dwuwymiarowa, dopplerowska).

Echokardiografia dwuwymiarowa.

Umożliwia uzyskanie obrazu narządów w dwóch płaszczyznach. Stosowane powszechnie aparaty echokardiograficzne umożliwiają jednoczesną prezentację jedno- i dwuwymiarową. Oceny obrazu dokonuje się zarówno w ruchu, jak i też po jego zatrzymaniu na monitorze w dowolnie wybranej fazie cyklu pracy serca. Po zatrzymaniu obrazu można dokonać pomiaru na przykład grubości ścian serca czy wielkości poszczególnych jam serca. Systemy komputerowe zastosowane we współczesnych aparatach echokardiograficznych pozwalają również ocenić parametry takie jak kurczliwość mięśnia sercowego czy objętość krwi wyrzucanej z lewej komory podczas skurczu.

Echokardiografia dopplerowska.

Metoda oparta jest na rejestracji przepływu krwi w jamach serca i naczyniach krwionośnych. Zmiany prędkości przepływu krwi zarejestrowane są w postaci tzw. spektrum dopplerowskiego. Powstały zapis poddaje się dalszej analizie matematycznej przy użyciu komputera, który stanowi integralną część echokardiografu. Uzyskane parametry umożliwiają między innymi ocenę przecieków wewnątrz sercowych we wrodzonych wadach serca, a także stopień zwężenia czy niedomykalności zastawek wewnątrz sercowych. Znacznym ułatwieniem wykonania badania jest obrazowanie w kolorach zmian prędkości przepływu krwi (tzw. echo " kolor-Doppler"), co umożliwiają aparaty najnowszej generacji. Echokardiografia dopplerowska w połączeniu z jedno- i dwuwymiarową pozwala na pełniejszą ocenę czynności serca. Większość używanych obecnie aparatów posiada możliwość jednoczesnego zastosowania powyższych systemów echokardiograficznych.

EKG

Badanie EKG – elektrokardiograficzne metodą Holtera – Badanie holterowskie (nazwa badania pochodzi od nazwiska twórcy tej metody) wykonywane są aby ocenić aktywność elektryczną serca w ciągu całej doby. Badanie zlecane jest przez kardiologa najczęściej w przypadku podejrzenia nieprawidłowej, nierównej pracy serca, zaburzeń rytmu itp.
Typowe wskazania do badania to:

• Zaburzenia rytmu serca (diagnostyka kołatań serca, przyspieszonego bicia serca, nierównej pracy serca zgłaszanej przez pacjenta
• Bradykardia – wolna czynność serca, poniżej 60 uderzeń na minutę – wykluczenie bloku serca (zaburzenia przewodzenia impulsów elektrycznych)
• Choroba niedokrwienna serca – zapis EKG w połączeniu z np. bólem w klatce piersiowej są cenną wskazówka dla lekarza prowadzącego
• Ocena sprawności stymulatora serca u pacjentów z wszczepionym rozrusznikiem (stymulatorem serca)
• Omdlenia, zasłabnięcia, utraty przytomności – potwierdzenie lub wykluczenie przyczyn kardiologicznych.

Badanie EKG metodą Holtera jest modyfikacją zwykłego – spoczynkowego EKG. Różnica polega na tym, że badanie metodą Holtera trwa przez całą dobę a nie kilkadziesiąt sekund jak przy tradycyjnym badaniu EKG.
Podczas wizyty u Kardiologa na klatce piersiowej pacjenta przyklejone zostają specjalne jednorazowe elektrody. Zapis EKG w sposób ciągły rejestrowany jest na taśmie magnetofonowej lub innym nośniku danych. Urządzenie to zamocowane jest w specjalnej „kaburze”, z którą pacjent nie rozstaje się przez cały czas badania.
Badanie holterowskie nie zastępuje spoczynkowego badania EKG. Badanie trwa całą dobę – pacjent nie powinien ograniczać codziennej aktywności fizycznej – badanie ma sens jeśli rejestruje czynność serca podczas normalnego dnia (praca, codzienne czynności domowe, aktywny wypoczynek, sen). Po 24 godzinach aparat jest zdejmowany w pracowni Holterowskiej a zapisane dane oceniane są przez kardiologa. Zapis z taśmy magnetofonowej lub innego nośnika danych wprowadzany jest do komputera i analizowany przez specjalistę.

Badanie HOLTER ciśnieniowy czyli inaczej 24-godzinna rejestracja ciśnienia tętniczego polega na całodobowym monitorowaniu ciśnienia tętniczego. Pomiary wykonywane są co 30 min podczas dnia oraz co godzinę w nocy – niezależnie od pacjenta. Badanie to służy do wykrywania nadciśnienia, pozwala również rozpoznać tzw. nadciśnienie białego fartucha czyli wzrost ciśnienia jedynie podczas pomiaru w gabinecie lekarskim, ocenia też skuteczność leczenia nadciśnienia. Badanie to jest przydatne szczególnie u osób, u których stwierdzane są znaczne różnice w pomiarach w czasie kolejnych wizyt, pomiędzy pomiarami w domu i w gabinecie. Przez cały czas na jednym ramieniu założony jest mankiet do pomiaru ciśnienia połączony z rejestratorem, który automatycznie dokonuje pomiaru. Ponieważ badanie ma na celu zarejestrować stan faktyczny, w trakcie pomiarów zaleca się wykonywać wszystkie czynności jak zwykle – praca, wysiłek fizyczny, codzienne czynności domowe, sen. Po ok. 24 godzinach aparat jest zdejmowany, a zapisane dane są analizowane i interpretowane przez lekarza.

Test wysiłkowy

Test wysiłkowy oparty jest na prostej zależności zmieniającego się zapisu elektrokardiograficznego od wzrastającego wysiłku fizycznego w warunkach prawidłowych i stanach chorobowych. Wysiłek fizyczny zwiększa zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen. U osób zdrowych pokrywa je zwiększony przepływ krwi przez naczynia wieńcowe. U chorych z niewydolnością wieńcową istnieje pewien krytyczny poziom obciążenia wysiłkiem, powyżej którego dalsze zapotrzebowanie na tlen nie może być pokryte, a w zapisie EKG pojawiają się cechy niedokrwienia mięśnia sercowego.

Badanie służy do oceny wydolności fizycznej organizmu zmuszając organizm do zwiększonej pracy, przy jednoczesnym monitorowaniu zapisu EKG i kontroli ciśnienia tętniczego krwi, pozwala ocenić wydolność układu krążenia. Jest pomocne w rozpoznawaniu i ocenie skuteczności leczenia choroby wieńcowej. Badanie jest również wykorzystywane do rehabilitacji chorych.

Wskazania do wykonania badania:

•  Diagnostyka bólów w klatce piersiowej.
• Diagnostyka zmian w elektrokardiogramie - ocenianych jako niespecyficzne.
• Ocena zaawansowania choroby niedokrwiennej serca.
• Kwalifikacja chorych do badań inwazyjnych (np. angiokardiografii).
• Kwalifikacja chorych do poszczególnych etapów rehabilitacji (np. po zawale serca) i ocena jej wyników.
• Diagnostyka zaburzeń rytmu serca.
• Ocena skuteczności leczenia chorób serca.
• Ocena wydolności fizycznej i czynności układu krążenia

Badanie jest wykonywane na zlecenie lekarza

BADANIA POPRZEDZAJĄCE

Badany powinien być poddany wstępnej ocenie kardiologicznej przez wykonującego próbę wysiłkową lekarza. Należy przedstawić aktualny wynik EKG przed próbą wysiłkową.

SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA

Bezpośrednio przed próbą wysiłkową badany nie powinien palić papierosów,, spożywać posiłku,, pić mocnej kawy czy herbaty. Dotychczas przyjmowane leki należy przyjąć lub odstawić zgodnie z zaleceniami lekarza kierującego na badanie.

OPIS BADANIA

Badanie wykonuje się na ergometrze rowerowym lub bieżni ruchomej. Na klatce piersiowej badanego, po przygotowaniu skóry (wygoleniu włosów i odtłuszczeniu alkoholem lub benzyną), nakleja się elektrody, które łączy się następnie odpowiednio oznakowanymi kablami z urządzeniem rejestrującym zapis EKG. Na ramieniu badanego zakładany jest mankiet do pomiaru ciśnienia. Próba wysiłkowa na ergometrze rowerowym polega na stopniowym zwiększaniu obciążenia przy utrzymaniu stałej prędkości pedałowania, co daje badanemu wrażenie jazdy ze stałą prędkością pod coraz większą górkę . Próba wysiłkowa na bieżni ruchomej polega na stopniowym zwiększaniu szybkości przesuwu taśmy i wzrostu kąta jej nachylenia, co odbierane jest przez badanego, jako marsz coraz szybszym krokiem pod coraz większą górkę. Próbę wysiłkową przerywa się po osiągnięciu przewidywanej dla wieku częstości akcji serca, wystąpieniu dolegliwości lub pojawieniu się zmian w zapisie EKG, będących wskazaniem do przerwania badania. Wynik badania przekazywany jest w formie opisu, niekiedy z dołączonymi wykresami (zapisem czynności elektrycznej serca w wybranym czasie). Badanie trwa zwykle od kilku do kilkunastu minut .

RR

Holter RR - ciśnieniowy

TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA

Badanie polega na pomiarze w sposób pośredni lub bezpośredni ciśnienia w dużych tętnicach. Zwykle pomiar ciśnienia wykonywany jest w tętnicy ramiennej. Wartości ciśnienia tętniczego krwi zmieniają się pulsacyjnie w czasie cyklicznej pracy serca. Przy pomiarze ciśnienia tętniczego krwi wyróżnia się ciśnienie maksymalne, czyli skurczowe oraz minimalne, czyli rozkurczowe.

Holter ciśnieniowy jest badaniem diagnostycznym polegającym na automatycznym, całodobowym monitorowaniu ciśnienia tętniczego krwi przez specjalny aparat składający się z mankietu do zakładania na ramię oraz sprzężonego z nim rejestratora. Prawidłowe wartości ciśnienia uzyskanego w wyniku tego badania różnią się w zależności od fazy doby, w którym zostały zebrane. Wartości powyżej 130/85 mmHg w dzień oraz powyżej 120/80 mmHg w nocy są uznawane za nieprawidłowe. Ocenia się również średnie całodobowe wartości ciśnienia tętniczego.

CZEMU SŁUŻY BADANIE?

Badanie ciśnienia tętniczego krwi umożliwia rozpoznanie nadciśnienia tętniczego krwi oraz kontrolę jego leczenia. Jest pomocne również w diagnozowaniu innych dolegliwości, których przyczyną mogą być np. spadki lub wahania ciśnienia tętniczego. Z uwagi na to, że wiele czynników może wpływać na aktualny pomiar ciśnienia tętniczego (np. emocje, które towarzyszą wizycie lekarskiej), pojedynczy wynik pomiaru może nie przesądzać o rozpoznaniu braku lub istnienia zaburzeń ciśnienia tętniczego krwi. Pacjenci, u których podejrzewa się lub rozpoznano nadciśnienie tętnicze, mogą być proszeni o prowadzenie samokontroli w domu lub w najbliższej placówce służby zdrowia. Coraz częściej też w diagnostyce zaburzeń ciśnienia tętniczego (głównie nadciśnienia tętniczego) dokonuje się całodobowej oceny ciśnienia tętniczego przy pomocy specjalnych automatów.

WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA

• Diagnostyka nadciśnienia tętniczego krwi.
• Kontrola skuteczności leczenia nadciśnienia tętniczego.
• Diagnostyka niedociśnienia.
• Diagnostyka stanów, w których nagłe zmiany ciśnienia tętniczego mogą być przyczyną odczuwanych przez pacjenta dolegliwości. Badanie może być wykonane bez zlecenia lekarza
• Okresowe badania profilaktyczne.